Groene Recreatie

 Verslag Groene IDeeCafé maandagavond 15 september 2014

           

Rond Leiden werken zes gemeenten, het Hoogheemraadschap Rijnland, de Stichting Land van Wijk en Wouden en De Groene Klaver, de federatie van vijf agrarische- en natuurverenigingen (Santvorde, Geestgrond, Wijk & Wouden, VANAde en De Hollandse Venen), samen aan het gebiedsprogramma Leidsche Ommelanden. Doel van de samenwerking is het behouden en toegankelijk maken van het platteland en de kustzone, zodat men ook in de toe-
komst volop kan genieten van het bijzondere landschap. In juni 2014 is een intentieverklaring “Samen voor Groen” getekend tussen deze partijen en de provincie Zuid Holland, om de kwaliteit van de vijf recreatiegebieden (Kagerzoom, Boterhuispolder, Ghoybos, Polder Achthoven en A4/HSL informatiecentrum), waarvan het beheer
door de Provincie wordt overgedragen aan de gemeenten, te versterken. Bart van Dijk, opsteller van het uitvoeringsprogramma, lichtte de plannen toe.

Leiden heeft een historisch waardevolle stadskern aan de Oude Rijn. Rond het centrum ligt de singel die in de
toekomst verder zal worden ontwikkeld tot Singelpark. Rond Leiden liggen een aantal stedelijke kernen en lande-
lijke gebieden met hun eigen landschappelijke karakter. In het westen: de Duin- en Bollenstreek, en de strandwallen, in het oosten: het Groene Hart met plassen, veenweiden en kleipolders. In Samen voor Groen zullen vanuit het Singelpark naar vier windrichtingen groen recreatieve routes met een toegevoegde waarde worden ontwikkeld en ook een ecologische verbinding moeten vormen. Toekomstige activiteiten, faciliteiten, objecten, inrichting, beheer, informatie en promotie zullen in elk van de recreatiegebieden worden afgestemd op bezoekersprofielen (uit de leefstijlatlas voor dagrecreatie in de Provincie Zuid Holland).

Aan de hand van het Ghoybos ten noorden van Leiderdorp langs de A4 werd geïllustreerd dat dit gebied voor verschillende gebruikers wordt ontwikkeld volgens twee haak op elkaar staande gradiënten van cultuur naar natuur en van intensief naar extensief. Door bij de ontwikkeling het van de gebieden uit te gaan van de landschappelijke en cultuurhistorische waarden ontstaat een gevarieerd gebied waarin de bestaande waarden worden versterkt. De biodiversiteitsdromen uit het project Mijn Groen – Ons Groen zijn een bron van inspiratie voor de verdere ontwikkeling van ecosysteemdiensten en de Visiekaart Leidse Ommelanden van de Provincie Zuid Holland, waarin in ongeveer vijftig deelprojecten stad en platteland worden verbonden. Voor het uitvoeringsprogramma Samen voor Groen wordt in de periode 2015-2020 door provincie en gemeenten in totaal €20 mln. beschikbaar gesteld. Daarmee wordt de cultuurhistorische waarde van Leiden verbonden met waardevolle omringende landschappen, ecosystemen en recreatiegebieden.

De zaal stelde onder meer aan de orde hoe met de uitvoering van de plannen, bij inrichting en beheer, de waarde van recreatie en ecosystemen beide worden versterkt, hoe bijzondere plekken duurzaam worden beheerd, of een inspanningsverplichting het meest effectief werkt of dat de uitvoerders medeverantwoordelijk moeten worden gemaakt voor het resultaat. Als aandachtspunt werd naar voren gebracht dat Leiden enerzijds te veel als centrum van de regio werd gepresenteerd en er anderzijds te weinig door ontwikkeling van groen en biodiversiteit in de stad zelf als groene oase. Ook moet er voldoende aandacht zijn voor een gelijkwaardige regionale samenwerking tussen gemeenten (‘geen eenrichtingsverkeer’), waarbij in de uitvoering door de overheden en deelnemende organisaties, bedrijven en burgers als collectief wordt samengewerkt.

Vervolgens gaf Boudewijn Leeuwenburgh een introductie op het Hollandia Netwerk. Nadat 1 juli 2013 het Zuid Hollands Bureau voor Toerisme (ZHBT) werd opgeheven, heeft de Stichting Promotie Recreatie en Toerisme (PRET) de Hollandia Netwerk activiteiten overgenomen, om de ruim 2000 contacten werkzaam op gebied van recreatie, toerisme en events in Zuid Holland de mogelijkheid te bieden om hun regio of locatie te presenteren en promoten; samenwerking te stimuleren, contacten te leggen en onderhouden, kennis te delen en ideeën op te doen. Daarvoor organiseren ze 6x per jaar een netwerkbijeenkomst op wisselende locaties en per keer ander centraal thema met regionale/ lokale inbreng in een kwalitatief en aantrekkelijk programma.


Zo werd bijvoorbeeld met het organiseren van een Hollandia Netwerkbijeenkomst in IJsselmonde het imago van de regio verbeterd door de mogelijkheden van de veelzijdige, cultuurhistorische en landschappelijke parels in de regio te presenteren. Hollandia wil (op basis van NBTC onderzoek) ook een verbindend Fietsroutenetwerk (Nederland Fietsland) samenstellen, dat bij de naamgeving van belevingsroutes en knooppunten uitgaat van de wensen van gebruikersgroepen (fietsers zijn niet geïnteresseerd in nummers). In het netwerk groeit het bewustzijn van het belang van de groene zones voor duurzaam toerisme en recreatie en interesse in het zoeken naar nieuwe verdienmodellen bij de uitbreiding van water en groenvoorzieningen voor recreatie.

Uit de zaal werd naar voren gebracht dat de ervaring met de Hollandia netwerkactiviteiten leerzaam zou kunnen zijn voor organisaties in de regio zoals IVN, KNNV, de agrarische natuurverenigingen, en de groene motor van Zuid Hollandslandschap en Erfgoed. Er liggen uitdagingen en kansen om met elkaar meerwaarde te creëren voor de natuur en biodiversiteit langs de groen recreatieve routes in Leiden en omstreken en om zichtbaar en toegankelijk te maken wat de regio te bieden heeft. Wel zou er aandacht moeten zijn de recreatie stromen af te stemmen op de draagkracht en kwetsbaarheid van de natuurwaarden zodat er ook echt sprake is van duurzame ontwikkeling van de groen-recreatieve routes.

Voor vragen over het uitvoeringsprogramma Samen voor Groen:  Bart van Dijk (b.van.dijk@leiden.nl)
Voor vragen over het Hollandia Netwerk: Boudewijn Leeuwenburgh (redactie@rijnland-info.nl)